Jakie informacje o żywności musi zawierać karta produktu w sklepie internetowym?

Skąd bierze się obowiązek informacyjny przy sprzedaży przez internet

Rozporządzenie 1169/2011 zostało napisane tak, żeby konsument kupujący na odległość miał ten sam dostęp do informacji, co konsument z opakowaniem w ręku. Art. 14 ust. 1 dotyczy żywności opakowanej oferowanej do sprzedaży za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość i rozdziela obowiązek na dwa momenty:

• przed ostatecznym dokonaniem zakupu: dostępne muszą być wszystkie obowiązkowe informacje z wyjątkiem daty minimalnej trwałości lub terminu przydatności do spożycia; informacje mają znajdować się w materiale towarzyszącym sprzedaży na odległość albo być dostarczone za pomocą innych właściwych środków, wyraźnie określonych przez podmiot; w tym drugim wariancie bez dodatkowych kosztów dla konsumenta (lit. a);
• w momencie dostawy: dostępne muszą być wszystkie obowiązkowe dane, łącznie z datą (lit. b), co w praktyce zapewnia etykieta na dostarczonym opakowaniu.

Wyjątek dla daty jest logiczny: sklep nie wie z góry, z której partii wyśle zamówienie. Cała reszta danych jest stała dla produktu, więc przepis wymaga ich udostępnienia z wyprzedzeniem.

Dwa zastrzeżenia zakresu. Dla żywności nieopakowanej sprzedawanej na odległość obowiązkowe jest przekazanie informacji o alergenach (art. 14 ust. 2 w związku z art. 44); pozostałe dane zależą od przepisów krajowych. Wymóg z lit. a nie dotyczy też żywności sprzedawanej w automatach i zautomatyzowanych lokalach handlowych (art. 14 ust. 3).

Lista informacji wymaganych przed zakupem

Trzon katalogu obowiązkowych danych wyznacza art. 9 ust. 1 rozporządzenia 1169/2011. Do „obowiązkowych informacji na temat żywności" należą też dodatkowe dane wymagane dla określonych rodzajów żywności przez art. 10 i załącznik III, na przykład „wysoka zawartość kofeiny", „zawiera lukrecję" czy „pakowano w atmosferze ochronnej". Na karcie produktu, przed zakupem, oznacza to w szczególności:

• nazwę żywności;
• wykaz składników, z wyróżnionymi alergenami z załącznika II (wyróżnienie wymaga pisma odróżniającego się od reszty wykazu, art. 21 ust. 1);
• ilość składników podkreślonych w nazwie lub grafice, gdy jest wymagana (QUID, art. 22);
• ilość netto;
• specjalne warunki przechowywania lub użycia, gdy są wymagane;
• nazwę lub firmę i adres podmiotu odpowiedzialnego z art. 8 ust. 1;
• kraj lub miejsce pochodzenia, gdy jest wymagane (art. 26);
• instrukcję użycia, gdy jest potrzebna;
• zawartość alkoholu dla napojów powyżej 1,2% objętościowo;
• informację o wartości odżywczej, w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml (art. 32 ust. 2), o ile produkt nie jest z niej zwolniony na podstawie załącznika V (zwolnione są m.in. przyprawy, herbaty, kawa i wody).

Jedyną pozycją z art. 9 ust. 1, której przed zakupem podawać nie trzeba, jest data minimalnej trwałości lub termin przydatności do spożycia.

Karta produktu i etykieta to dwa odrębne obowiązki

Obowiązek z art. 14 nie zastępuje obowiązków dotyczących samego opakowania ani nie jest przez nie zastępowany. Produkt z poprawną polską etykietą, sprzedawany przez internet z kartą bez wykazu składników, nie spełnia art. 14 ust. 1 lit. a. Karta z kompletem danych nie naprawia z kolei braków na opakowaniu, które dotrze do klienta. Oba obowiązki wynikają z tego samego rozporządzenia i za oba odpowiada podmiot prowadzący sprzedaż w zakresie swojej działalności.

Kto jest podmiotem odpowiedzialnym za informacje o produkcie importowanym, opisuje osobny artykuł: Kto odpowiada za etykietę żywności importowanej spoza UE?

Język karty produktu

Wymóg językowy z art. 15 rozporządzenia 1169/2011 dotyczy obowiązkowych informacji na temat żywności niezależnie od nośnika, a Polska wymaga języka polskiego na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia. Karta produktu z wykazem składników wyłącznie po angielsku nie udostępnia więc informacji w wymaganym języku. Szczegóły w artykule Czy etykieta żywności musi być po polsku?

Kto może zakwestionować kartę produktu

Karta produktu różni się od etykiety jedną cechą praktyczną: jest publicznie dostępna. Etykietę fizyczną organ ogląda podczas kontroli w sklepie; kartę może otworzyć każdy, w każdej chwili, bez wizyty u przedsiębiorcy.

Publicznoprawnych dróg do sankcji jest kilka; dla kart produktowych najbardziej charakterystyczna prowadzi przez ustawę o ochronie konkurencji i konsumentów: art. 24 ust. 1 i ust. 2 pkt 2 i 3 zakazuje praktyk naruszających zbiorowe interesy konsumentów, w tym naruszania obowiązku udzielania rzetelnej, prawdziwej i pełnej informacji, a art. 106 ust. 1 pkt 4 pozwala Prezesowi UOKiK nałożyć karę do 10% obrotu osiągniętego w roku obrotowym poprzedzającym rok nałożenia kary. Kara nie jest automatyczna: przesłanką jest uznanie zachowania za praktykę z art. 24, a nie samo brakujące pole na karcie. Zestawienie organów i sankcji: Kto kontroluje etykiety żywności i co grozi za błędy w oznakowaniu?